بلوک اتوکلاو شده هبلکس در واقع از عبارت Autoclaved Aerated Concrete می‌آید و به نوعی از بتن سبک گفته میشود که در زمان تولید در دستگاهی به نام اتوکلاو قرار میگیرد. این نوع بلوک را با نام هایی همچون بلوک هبلکس، سیپورکس یا بلوک اتوکلاو شده و یا بلوک سبک که این اسامی نیز مرتبط با اتوکلاو شدن بلوک میباشد، در بازار و صنعت ساخت و ساز میشناسند.

همانطور که میدانید این بلوک مقاومت بسیار بالایی در برابر فشار دارد. اما مقاومت در برابر فشار تنها مزیت آن نیست و از مزیت‌های دیگر آن میتوان به این نکته اشاره کرد که بلوک اتوکلاو شده نوعی عایق فوق العاده در مقابل صوت و حرارت است.

بلوک aac یا بتن هوادار اتوکلاو شده Autoclaved Aerated Concrete نوع خاصی از بتن‌های سبک متخلخل است.
بلوک aac یا بتن هوادار اتوکلاو شده Autoclaved Aerated Concrete نوع خاصی از بتن‌های سبک متخلخل است.

بلوک اتوکلاو شده چیست؟

بلوک اتوکلاو شده یا همان بتن هوا دهی شده در اصل از سنگ دانه های ریز، سیمان، و ماده انبساطی ساخته میشود که وجود گاز در آن باعث میشود این مخلوط مانند خمیر نان پف کرده و حجم بگیرد. در واقع بلوک اتوکلاو شده حاوی ۸۰ درصد هوا است. در کارخانه، این مخلوط بتنی را در قالب هایی دقیق با اندازه و ابعاد یکسان ریخته و به آن اجازه میدهند تا فرم نهایی خود را بدست آورد. بلوک اتوکلاو شده از نظر ماهیت یک فرآورده بتنی است که از پخت مخلوط سیمان‌، سیلیس یا ماسه سیلیسی ، آهک، پودر آلومینیم و آب در فشار و دمای بالا حاصل می‌شود.

مواد اولیه این بتن به هیچ عنوان سبک نیستند و سبکی در حین فرایند تولید ایجاد می‌شود. بافت متخلخل بتن که در اثر فرایند حباب سازی ایجاد می‌شود عامل اصلی سبک شدن و بوجود آمدن خواص منحصر به فردی است که با توجه به مدل‌های که در شرایط آب و هوای شهرهای اصفهان و اهواز صورت گرفته از آن جمله می‌توان از کاهش قابل ملاحظه‌ای ضریب انتقال حرارت یاد کرد.

بلوک ها یا پانل های پخت شده از بتن هوادهی اتوکلاو شده با یک ملات بستر نازک مانند چسب هبلکس بهم متصل می شوند. از اجزا میتوان برای دیوارها کفها و سقف ها استفاده کرد. این ماده سبک عایق صوتی و حرارتی عالی را ارائه میدهد و مانند همه مواد دیگر که بر پایه سیمان هستند، در برابر آتش مقاوم است. برای اینکه دوام داشته باشد ، بلوک اتوکلاو شده به نوعی اجرای نهایی، مانند گچ اصلاح شده با پلیمر ، سنگ طبیعی یا ساخته شده یا سایدینگ نیاز دارد. 

نتایج نشان می‌دهد که مصرف سوخت ساختمان در صورت اجرای دیواره‌های جانبی و داخل با این محصول به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد. قطعات بتن هوادار شده‌ از چسباننده‌های آبی، مانند سیمان‌ یا آهک، ترکیبی از مصالح پایه سیلیسی ریزدانه، مواد گازساز و آب، تولید می‌شوند. قطعات بتن هوادار اتوکلاو شده ممکن است دارای فرورفتگی‌، اتصال کام و زبانه ‌یا دیگر حالت‌های قفل و بست داخلی باشند.

به جرات میتوان گفت که بهترین و سرسخت ترین رقیب بلوک بتنی، بلوک هوادار شده یا همان بلوک گازی در ساخت و ساز است. در سال‌های گذشته شاهد این مسئله بوده‌ایم که استفاده از بلوک گازی نه تنها در ساختمان‌های خاص و بزرگ رایج شده، بلکه برای ساخت خانه‌های و آپارتمان‌های شخصی نیز از این بلوک استفاده میشود.

مزایای بلوک اتوکلاو شده

عایق هایی که بلوک اتوکلاو شده دارد عبارت است از:

  1. عایق صوتی
  2. عایق حرارتی
  3. عایق رطوبتی
  4. عایق گرمایشی و سرمایشی
  5. عایق الکتریسیته

همچنین از دیگر مزایای این بلوک ها میتوان به مقاومت در برابر زلزله به واسطه وزن سبک آن و عایق در برابر حرارت های بسیار بالا و ضد حشرات بودن آن اشاره کرد. ترکیباتی که در این بلوک ها به کار رفته است عبارت است از: پودر الومینیوم – سیلیس – سیمان – آهک و افزودنی های مجاز بتن

البته در فرمول های ساخت این بتن از افزودنی های دیگر نیز استفاده میشود اما فرمول کلی بلوک اتوکلاو شده این فرمول میباشد. در بتن سبک پس از آن که درون دستگاه اتوکلاو و زیر فشار بخار آب قرار میگرد چند حالت اتفاق میفتد:

  • مورد اول: بتن پس از قرار گرفتن در برابر فشار مقاومتی کسب میکند که پس از خروج از اتوکلاو و خشک شدن برابر است با ۳۵ کیلو در هر سانتی متر مربع
  • مورد دوم: پودرالومینیوم موجود در بتن با بخار آب ترکیب شده و پس از ایجاد فعل و انفعالات شیمیایی باعث تولید گاز های در داخل بتن میشود .
    این گاز باعث افزایش مزایا خارق العاده در بتن اتوکلاو شده میشود.

 
جلوگیری هدر رفت انرژی با استفاده از بلوک اتوکلاو شده

تامین انرژی یک مشکل اساسی و هزینه بر برای همه ی کشورها صاحب انرژی و خریداران انرژی می باشد و بطور کلی مسئله اساس رو به اتمام بودن منابع تولید انرژی یعنی سوخت های فسیلی می باشد و طراحان و فعالان زیست محیطی همیشه به دنبال راه حل هایی با بازده بالا برای جلوگیری از هدر رفت انرژی اند. صنعت ساختمانی یکی از صنایع پر مصرف در هدررفت انرژی می باشد و مهندسین با تغییر در سیستم ها و به کار بردن مصالح جدید به جای مصالح سنتی توانسته اند تا حد بسیار زیادی جلوی این اتلاف را بگیرند که این مورد علاوه بر کمک به کاهش مصرف انرژی از نظر مالی نیز کمک حال مصرف کنندگان در ساختمان ها می باشد.

می دانیم که هدر رفت انرژی در ساختمان‌ها بیشتر از در بخش اصلی ساختمان صورت میگردد:

  1. دیوارهای سنتی
  2. پنجره‌های ناکارآمد
  3. سقف ناکارآمد

در این میان موارد نام برده شده، دیوارها سهم قابل توجهی در هدر رفت انرژی دارند، زیرا بیشترین مجاورت را با فضای بیرون از ساختمان را دارد به طور کلی مصالح سنتی که از گذشته تا به امروز برای دیوار چینی استفاده می‌شود ضریب انتقال حرارت بالایی با داخل و خارج محیط دارند که برای جلوگیری از این اتلاف طراحان پیشنهاد عایق سازی دیوار را با مواد مخصوص همچون پشم شیشه، پشم سنگ یا عایق سازی با مواد پاششی پلی اورتان را می دهند که خود هزینه ای به صاحبین ساختمان اعمال می کند.

امروز با استفاده از بلوک اتوکلاو شده به دلیل ساختاری عایق در برابر انتقال حرارت و ضریب انتفال حرارت بسیار پایین و هزینه اجرایی به مراتب پایین تر از اجراء روش سنتی همراه با عایق کاری بسیار راحت تر و دارای مزیت های اجرایی دیگر نیز می باشد که به آن اشاره می کنیم.

۱۵ دلیل قانع کننده برای استفاده از بلوک اتوکلاو شده

  1. حذف کامل لایه گچ وخاک ،
  2. عایق بودن بلوک در برابر (آتش مستقیم  و حرارت – صدا)
  3. یکپارچگی سازه ای در دیوار به دلیل چفت و بست محکم و محار دیواره با بست های مربوطه .
  4. اتصال سریع و آسان وبالا رفتن سرعت اجرای مرحله تیغه چینی  به دلیل طراحی ویژه.
  5. سهولت در حمل و نقل
  6. دارای خاصیت چکش پذیری  ،میخ کوبی ،پیچ و رول پلاک در داخل بلوک اتوکلاو شده.
  7. به دلیل وجود سطحی شیار خور می توان برای عبور تاسیسات سطح دیوار را با دستگاه شیار زن تراشید و تاسیسات  رادر دل کار قرار داد.
  8. قابل استفاده در انواع پروژه های ساختمانی  و همچنین مطابق با مبحث ۱۹مقرارت ملی ساختمان .
  9. کاهش هزینه استفاده از ملات های ساختمانی.
  10. جلو گیری از هدر رفت و پرت بلوک ها به دلیل خاصیت برش پذیری با اره .
  11. بالا رفت سرعت اجرای دیوار چینی به دلیل سادگی در اجرا و سرعت بالای اجرا به دلیل حجم مناسب بلوک ها.
  12. کاهش هزینه های جاری بابت گرمایش و سرمایش  محیط به دلیل عایق بودن سطح دیوار های پیرامونی ساختمان.
  13. هم سو با اهداف سازمان محیط زیست به دلیل مصرف بسیار انداک از خاک نسبت به دیگر مصالح سنتی
  14. توان تولید نسبت به نیاز مشتری و همچنین تولید در چندین سایز و حجم مختلف.
  15. عدم نفوذ جانوران موزی به دلیل  وجود آهک در ساخت بلوک اتوکلاو شده.

نقش بلوک اتوکلاو شده در سرمایش و گرمایش ساختمان‌

خاصیت منحصر به فرد دیگر این محصول کم بودن ضریب انتقال حرارت است. انرژی مورد نیاز جهت خنک کردن و گرم کردن یک فضای معین تابعی است از عوامل متعدد که از جمله این عوامل به شرح زیر است.

  • ضریب انتقال حرارت هوای ساکن در ارتباط با دیوارها و ضریب انتقال مصالح مصرفی‌
  • نوع پنجره‌ها و درب‌ها و سطح اشغال شده توسط آنها
  • وزن مصالح اصلی دیوار و نوع سقف اجرا شده
  • جهت‌یابی فضا (شمال یا جنوب یا شرق یا غرب) و جهت‌یابی پنجره‌ها و درب‌ها منطقه قرارگیری فضا (سردسیر یا گرمسیر و…)
  • رطوبت نسبی هوای محیط
  • ابعاد فضا و روشنایی محیط‌
  • تعداد نفرات ساکن
  • کاهش چشمگیر قیمت تمام شده ساخت نسبت به سایر مصالح
  • صرفه جویی در ملات مصرفی تا دو سوم
  • تولید بلوک اتوکلاو شده طی دهه‌های اخیر در سطح جهان به دلیل اهمیت یافتن بهینه‌سازی مصرف انرژی از رشد چشمگیری برخوردار بوده است.
  • مزایای این نوع بتن در برابر آتش از حیث ساخت دیوارهای ضد آتش در مدارس‌، بیمارستان‌ها و… بسیار ارزشمند است.
  • این بتن از حیث اجرایی و نیز طراحی تأسیسات برودتی و حرارتی انکار ناپذیر بوده ولی فرهنگ سازی مناسبی در کشور ما برای استفاده و ترویج آن انجام نشده و با توجه به آمار توسعه جهانی جای رشد و ترویج این محصول در کشور ما وجود دارد.
  • روش‌های اجرایی این نوع بتن به دلیل ویژگی خاص آن باید قبل از اجرا به کابرد تفهیم شود تا استفاده از آن به صورت اقتصادیتر و مطمئنتری انجام پذیرد.

نام های دیگر بلوک اتوکلاو شده چیست؟

با وجود گستردگی و حضور برندها و کارخانه های بسیار زیاد در صنعت ساختمان، برای بلوک اتوکلاو شده نام های دیگری نیز برگزیده شده است. از جمله نام‌های دیگر این بلوک میتوان به بلوک سبک اتوکلاو شده، بلوک AAC، بلوک اتوکلاوی، بلوک گازی، و همچنین بلوک متخلخل که از واکنش گاز بوجود می‌آید، اشاره کرد.
اما بلوک اتوکلاو شده در بازار ایران بیشتر از هر نام دیگری به نام هبلکس یا سیپورکس شناخته میشود.