سیپورکس چیست

سیپورکس در حقیقت همان بلوک هبلکس است که در بازار ایران از نام بلوک سبک نیز برای آن استفاده میشود. در اصل این نوع بلوک سبک با نام‌های متفاوت و البته با تولید کنندگان متفاوت آن در کشور ایران شهرت دارد.

آیا هنوز سیپورکس و کاربردهای متفاوت آن در صنعت ساخت و ساز را نمیشناسید؟

هوملکس - بلوک هبلکس - بلوک سیپورکس - بلوک سبک
هوملکس – بلوک هبلکس – بلوک سیپورکس – بلوک سبک

تاریخچه سیپورکس

بلوک سبک بتنی هوادار اتوکلاو شده یا بتن هوادار اتوکلاوی همان بتن گازی سبک یا متخلخل می‌باشد. این نام برای بتن هوادار تولید شده در اروپا در نظر گرفته شده است. در سال ۱۹۲۴ میلادی توسط مهندس آرشیتکت سوئدی اختراع و به جامعه مهندسین معرفی گردید.

این بتن هم‌اکنون در اروپا و آمریکا به نام های تجاری HEBEL , YTONG یا Siporex ارائه می‌شود و در ساخت و ساز نیز بسیار از آن استفاده می‌شود. این بتن در صنعت ساختمان‌سازی به هبلکس یا همان سیپورکس و آران لکس معروف است.

ساخت این محصول به روش اختلاط و پخت مواد اولیه انجام می‌گیرد. یک مهندس آرشیتکت سوئدی به نام Johan Axel Erikson پس از آزمایشهای متعدد، دریافت که اگر عمل آوری این مواد در حرارت و فشار زیاد انجام شود، یک محصول بتنی متخلخل با مقاومت بسیار بالا به دست می‌آید که به علت وجود حباب‌های گاز در آن، نوعی عایق خوب نیز محسوب می‌شود.

این محصول پس از تغییراتی در فرمولاسیون Autoclaved Aerated Concrete و به اختصار AAC نام گرفت.

در حدود ۱۹۴۳ آلمانی‌ها نیز از این تکنولوژی استفاده کرده و AAC را تحت نام‌های تجاری مختلف تولید کردند. همگام با سوئد و آلمان، انگلستان نیز خاکستر را جایگزین سیلیس کرده و مدت زیادی است که بلوک AAC تولید شده را در صنعت ساختمان استفاده می‌کنند.

در حال حاضر، با تغییرات کوچک در فرمولاسیون و فرآیند مربوط به AAC، تغییرات چشمگیری در ساختار آن فراهم آمده و این تغییرات موجب تقویت ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی AAC نیز شده است. در سال های اخیر بیش از ۴۵۰ تولیدکننده در ۴۱ کشور جهان بلوک AAC را تولید و به بازار عرضه می‌کنند.

بلوکس هبلکس سبک گازی
اجرای دیوارچینی بلوک سبک گازی هبلکس اتوکلاو شده

فرق سیپورکس و هبلکس

همانطور که میدانیم بلوک سیپورکس ار نوع بتن های گازی است و واحد آن نیز متر مکعب است و برای تولید بلوک سیپورکس سیلیس ، آهک ، ماسه و برخی ترکیبات دیگر  را مخلوط میکنند تا به تولید آن دست یابند . از طرفی مواد اولیه ساخت بلوک هبلکس نیز  سیلیس ، آهک ، ماسه ، سیمان ، پودر آلومینیوم است که این مواد را ترکیب و در کنار آن ها از ترکیبات اضافی خاصی استفاده میکنند که هر کدام تاثیر به سزایی در کیفیت بلوک هبلکس دارند.

به عنوان مثال استفاده از آهک در ترکیب بلوک هبلکس موجب افزایش مقاومت بلوک در برابر عواملی چون حرارت و رطوبت میشود ، به همین ترتیب استفاده از سیمان نیز  باعث افزایش مقاومت و پایداری بلوک و باعث افزایش تخلخل بلوک هبلکس با سایر ملات ها میشود.

بتن ها از نظر وزن به سه دسته تقسیم بندی میشوند : بتن های سبک وزن ، بتن های میان وزن و بتن های سنگین وزن بلوک های سیپورکس و هبلکس از نوع بتنه ای سبک وزن اند.

تولید بلوک هبلکس

جهت اطلاع بیشتر خوب است بدانیم که بتن های سبک وزن شامل بتن های سبک وزن غیرسازه ای ، بتن های سبک وزن سازه ای و بتن های سبک متوسط میشوند که بلوک های سیپورکس و هبلکس جزو بتن های سبک غیرسازه ای به شمار می آیند که در این مورد هم بلوک های سیپورکس و هبلکس هم وضعیت یکسانی دارند .

مواد تشکیل دهنده اصلی بتن هوادار اتوکلاوی، ماسه سیلیسی، آهک، سیمان، آب هستند، طبیعی و به وفور یافت می‌شود. ترکیبات قابل بازیافت و برگرداندن به چرخه تولید هستند.
مهمترین مواد اولیه این نوع بتن سیلیس است که همراه آب به صورت دوغاب درآورده می‌شود و همچنین آهک پخته شده و سیمان می‌باشد و در میکسرهای مخصوص در مدت زمان معلوم می‌باشد و سپس در قالب‌های مورد نظر ریخته خواهند شد.
در حال حاضر بزرگ ترین مرکز بخش و فروش بتن اسفنجی یا همان بلوک هبلکس در شهرستان ورامین صورت میگیرد . این شهرستان با نزدیک بودن به بیشتر شهر ها امکان ارسال به تمام استان های ایران را دارد . این مرکز که به انبار بخش هبلکس بلالی نیز معروف است.
به‌طور کلی بلوک AAC مخلوطی از سیلیس، سیمان، آهک و مقداری پودر آلومینیوم می‌باشد که در حرارت ۲۰۰ درجه سانتی گراد پخته شده و در ابعاد ۶۰۲۵۱۰ ،۶۰۲۵۱۲٫۵ ،۶۰۲۵۱۵ ،۶۰۲۵۲۰ ،۶۰۲۵۲۵، ۶۰۲۵۳۰ سانتی‌متر و همچنین بسته به نیاز مشتری متغیر تولید می‌شود.

AAC سیلیس از مهم‌ترین مواد اولیه بتن سبک می‌باشد و از معادن داخل کشور تهیه می‌شود، آهک نیز به صورت فرآوری شده و پخته شده به داخل کارخانه حمل می‌گردد.

در خط تولید بتن سبک یاAAC سه سیلوی نگهداری مواد اولیه وجود دارد که عبارتند از: سیلوی سیلیس، سیلوی آهک و سیلوی سیمان، که مواد اولیه پس از نگهداری در این سیلوها به تدریج وارد خط تولید می‌شوند. سیلیس، آهک و سیمان به وسیلهٔ الواتورهای مخصوص از سطح زیرین سیلوها به داخل آن‌ها منتقل و در مدت زمان مشخص وارد خط تولید می‌شوند.

در نخستین مرحله از تولید بتن سبک، مواد اولیه شامل سیلیس و آب به صورت دوغاب یا گل درآورده می‌شود مواد مورد مصرف شامل سیلیس، آهک و سیمان به صورت خشک پس از توزین مخلوط می‌شوند و در واقع دو آسیاب در این مرحله وجود دارد (آسیاب مواد تر) و (مواد خشک) که پس از مخلوط شدن و فرآوری، مواد به محل قالب ریزی انتقال داده می‌شوند.

پیش از آنکه مواد به قسمت قالب ریزی انتقال یابند به‌دقت توزین شده و در میکسرهای مخصوصی در مدت زمان لازم و مشخص مخلوط می‌شوند. مرحله بعدی کار مرحله قالب ریزی مواد است که مواد مخلوط شده در داخل قالب‌هایی که هر کدام تقریباً ۳ متر معکب گنجایش دارند ریخته می‌شوند.. این مواد پس فعل و انفعالات شیمیایی در زمانی مشخص به صورت قالب‌های مورد نظر در می‌آیند این زمان حدود ۳٫۵ ساعت به درازا می‌کشد. اینک زمان آن رسیده‌است تا قالب‌های تولیدی را به خط ریخته‌گری انتقال دهند؛ این قالب‌ها به وسیلهٔ شیفتر به خط ریخته‌گری کارخانه برده می‌شوند تا این مرحله از کار انجام شود.

قالب‌های تولیدی را بامازوت، اندود می‌کنند تا در مرحله ریخته‌گری چسبندگی ایجاد نشود. میزان حرارت موجود و آمادگی قالب‌ها برای خط برش به وسیلهٔ متخصصان کارخانه اندازه‌گیری می‌شود تا پس از اعلام آمادگی قالب‌ها به خط برش منتقل شود. بعلت تغییراتی که می‌تواند در مواد اولیه رخ دهد، این مواد پیش از ورود به خط، کنترل شده و آزمایش‌های شیمیایی روی آن‌ها انجام می‌شود.

پس از ورود به خط نیز بنا به کیفیتی که درون قالب‌ها دارد، تحت آزمایش و کنترل کیفی قرار می‌گیرند. در این بخش از کارخانه سطح خارجی قالب‌ها برداشته می‌شود تا یک سطح هموار و مشخصی از تمام قالب‌ها نمایان گردد در این قسمت دیوارهای جانبی قالب‌ها جدا و از واگن‌ها جدا می‌شوند و آنگاه به بخش برش انتقال می‌یابند.

در این بخش پس از دیواره برداری از قالب‌ها، ابتدا برش‌های عرضی به قالب‌ها داده می‌شود و آنگاه با دستگاه‌های برش و با دقت و توجه خاص کارکنان و متخصصان کارخانه برش‌های طولی قالب‌ها انجام خواهد شد.

اندازه برش‌های طولی و عرضی قالب‌ها بسته به تقاضای مصرف‌کنندگان و بازار مصرف آن دارد که قابل تنظیم و تغییر خواهد بود. پس از مرحله برش، قالب‌ها بر روی واگن‌های مخصوصی قرار می‌گیرند تا به بخش بلوکی که مرحله پخت قالب هاست انتقال یابد.

قالب‌های محصول در مرحله پخت وارد اتو کلاوها می‌شوند و در حرارت ۲۰۰ درجه سانتی گراد و با فشار ۱۲ اتمسفر پخته و عمل آوری می‌گردد. قالب‌ها در اتوکلاوها و پخت کامل به بخش بارانداز محصولات آماده تحویل انتقال می‌یابند تا به تدریج به بازار مصرف عرضه شود.